Obecność gazów w przewodzie pokarmowym jest naturalnym efektem pracy układu trawiennego. Czasami jednak ich ilość się zwiększa, wywołując nieprzyjemne i kłopotliwe dolegliwości. Z czego wynikają nadmierne gazy jelitowe i jak można sobie z nimi radzić?
Skąd się biorą gazy w jelitach?
Gazy jelitowe powstają głównie w jelicie grubym w wyniku pracy zasiedlających je bakterii, które rozkładają niestrawione resztki pokarmowe w procesie fermentacji. Jednym z jego produktów są właśnie gazy, m.in.:
- dwutlenek węgla,
- wodór,
- metan.
Ilość gazów w jelitach może zwiększać się również na skutek połykania powietrza, np. podczas jedzenia, żucia gumy, picia przez słomkę czy palenia papierosów. W standardowych warunkach organizm radzi sobie z nimi bez trudu, jednak czasami równowaga w układzie trawiennym zostaje zachwiana, co może powodować nadprodukcję gazów i związane z nią dolegliwości.
Najczęstsze przyczyny nadmiernych gazów jelitowych
Zwiększona ilość gazów jelitowych najczęściej wiąże się ze stylem życia i może wynikać z:
- diety bogatej w produkty łatwo fermentujące w jelicie grubym. Ich źródłem są np. rośliny strączkowe czy warzywa kapustne,
- częstego picia napojów gazowanych, które zwiększają ilość dwutlenku węgla w przewodzie pokarmowym,
- braku aktywności fizycznej – siedzący tryb życia spowalnia motorykę jelit, sprzyjając zaleganiu treści pokarmowej i jej nadmiernej fermentacji,
- przewlekłego stresu – wpływa na oś mózg-jelita, zmieniając perystaltykę i wrażliwość trzewną,
- stosowania niektórych leków – preparaty takie jak metformina, antybiotyki czy niektóre leki przeciwdepresyjne mogą wpływać na pracę jelit i zaburzać skład mikrobioty.
Ponadto nadmiar gazów towarzyszy niektórym schorzeniom przewodu pokarmowego. Należą do nich np.:
- zaburzenia czynnościowe, m.in. zespół jelita drażliwego (IBS) czy przerost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO),
- nietolerancje pokarmowe, np. laktozy, czyli cukru mlecznego,
- nieswoiste stany zapalne jelit, np. choroba Leśniowskiego-Crohna,
- zapalenie trzustki,
- choroba refluksowa przełyku[1].
Jak złagodzić dyskomfort wywołany przez wzdęcia?
W przypadku uciążliwego uczucia pełności, napięcia i dyskomfortu w jamie brzusznej pomocny może być preparat na wzdęcia na bazie symetykonu. Działa on miejscowo w jelitach, zmniejszając napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu obecnych w treści pokarmowej. Pod jego wpływem pękają, a uwolnione gazy rozpraszają się w jelitach, skąd mogą zostać wydalone na zewnątrz.
Symetykon nie wchłania się do krwiobiegu i jest wydalany w niezmienionej postaci. Jest więc całkowicie obojętny dla organizmu, co przekłada się na jego wysoki profil bezpieczeństwa[2].
Warto przy tym zadbać o modyfikację codziennej rutyny, by usprawnić procesy trawienne i zmniejszyć ryzyko wzdęć. Do przydatnych nawyków zaliczamy:
- spokojne i dokładne przeżuwanie pokarmów,
- unikanie rozmów podczas jedzenia, które mogłyby zwiększyć ilość połykanego powietrza,
- regularną aktywność fizyczną – pobudza perystaltykę jelit, ułatwiając przemieszczanie się treści pokarmowej i gazów,
- picie odpowiedniej ilości płynów – wspiera prawidłowy pasaż jelitowy.
Jeśli wzdęcia często nawracają lub długo się utrzymują, warto porozmawiać na ten temat z lekarzem. Choć najczęściej przyczyny dolegliwości nie są poważne, warto wykluczyć ewentualne schorzenia, które mogłyby przyczynić się do ich nasilenia.
[1] Tuszyński P. K. (red.), Schorzenia układu pokarmowego okiem farmaceuty, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2019.
[2] Burta, O., Iacobescu, C., Mateescu, R. B., Nicolaie, T., Tiuca, N., & Pop, C. S. (2018). Efficacy and safety of APT036 versus simethicone in the treatment of functional bloating: a multicentre, randomised, double-blind, parallel group, clinical study. Translational Gastroenterology and Hepatology, 3: 72.
Artykuł sponsorowany
